YDS Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle Soruları

Bu soru tipi nedir, sınavda nerede yer alır?

YDS'nin 76 ile 80 arasındaki beş soru anlam bütünlüğünü bozan cümle sorusudur. Her soruda tek parça hâlinde akan bir paragraf vardır ve cümleler (I), (II), (III), (IV) ve (V) olarak numaralandırılmıştır. Seçenekler de bu beş numaradan oluşur; sizden paragrafa ait olmayan cümlenin numarasını seçmeniz beklenir.

Her doğru cevap 1,25 puandır ve yanlış cevaplar doğruları götürmez. Sınavın sonunda yer aldığı için bu sorulara çoğu zaman yorgun ve zamanı azalmış hâlde gelinir; bu yüzden hızlı ve sistemli bir yönteminizin olması burada doğrudan puan demektir.

Sorunun biçimi: paragraf ve cümle numaraları

Güncel kitapçıklarda paragraflar ortalama 120 kelime civarındadır. Birinci cümle konu cümlesidir ve paragrafın neyi anlatacağını belirler. Bu yüzden (I) numaralı cümle hiçbir zaman doğru cevap değildir: konuyu açan cümle paragraftan çıkarılamaz. Bu bilgi, daha okumaya başlamadan seçenek sayısını beşten dörde indirir.

Konular sınavın diğer bölümleriyle aynıdır: sağlık, doğa bilimleri, tarih ve arkeoloji, sosyal bilimler, teknoloji ve çevre. Metinler ansiklopedik bir dille yazılır ve genellikle tek bir iddiayı, bir araştırma bulgusunu ya da bir süreci adım adım geliştirir.

En sık tuzaklar ve çeldiriciler

Bu soru tipinin asıl tuzağı, akışı bozan cümlenin konu dışı görünmemesidir. Fazladan cümle neredeyse her zaman paragraftaki bir anahtar sözcüğü taşır; konu su ise o cümle de sudan söz eder, konu bir hayvan ise o hayvanı anar. Fark, cümlenin paragrafın odağından yana kaymasıdır: paragraf suyun beyne etkisini anlatırken, fazladan cümle suyun böbreklere etkisinden bahseder.

İkinci tuzak, kendi içinde doğru ve ilginç bir bilgi veren cümledir. Bilginin doğru olması onu paragrafa ait kılmaz. Üçüncü tuzak ise gönderim zinciridir: bir cümledeki this, these, such ya da they gibi sözcükler, fazladan cümle aradan çıkınca önceki cümleye kusursuz bağlanır. Paragrafta bir gönderimin yanlış ögeyi gösterdiğini fark ettiğinizde, aradaki cümle büyük olasılıkla cevaptır.

Adım adım çözüm yöntemi

Önce birinci cümleyi dikkatle okuyun ve paragrafın odağını tek bir ifadeyle belirleyin; konu ile odak farklıdır. Örneğin konu susuzluk olabilir, ama odak susuzluğun dikkat ve düşünme üzerindeki etkisidir. Ardından her cümleyi bu odağa göre sınayın ve yalnız konuyu değil, odağı sürdürüp sürdürmediğine bakın.

İkinci adımda cümleler arasındaki bağlayıcıları ve gönderim sözcüklerini takip edin. Şüphelendiğiniz cümleyi zihninizde paragraftan çıkarın ve önceki cümle ile sonraki cümleyi art arda okuyun. Akış daha pürüzsüz hâle geliyorsa ve gönderimler doğru ögeyi gösteriyorsa cevabı bulmuşsunuzdur. İki cümle arasında kaldıysanız, hangisinin çıkarılması paragrafa daha az zarar veriyor diye sorun; doğru cevap, yokluğu fark edilmeyecek cümledir.

Akışı bozan cümlenin tipik biçimleri

Fazladan cümle birkaç tanıdık kalıpta karşınıza çıkar. En sık görüleni odak kaymasıdır: paragraf bir hayvanın göç yolunu anlatırken, fazladan cümle aynı hayvanın beslenmesinden söz eder. İkincisi zaman ya da ölçek kaymasıdır: paragraf tarihi bir yapının inşasını anlatırken, fazladan cümle bugün o yapıyı kaç turistin ziyaret ettiğini söyler.

Üçüncü kalıp genel bilgi cümlesidir: paragraf belirli bir araştırmanın bulgularını adım adım verirken, fazladan cümle konuyla ilgili ama herkesin bildiği genel bir gerçeği hatırlatır. Dördüncüsü ise bakış açısı kaymasıdır: paragraf bir olgunun nedenlerini açıklarken, fazladan cümle o olgu hakkındaki kişisel bir değerlendirmeye ya da bir öneriye geçer.

Bu kalıpları tanımak, şüpheli cümleyi daha ilk okumada fark etmenizi sağlar. Yine de kararı yalnız kalıba bakarak vermeyin; her zaman cümleyi çıkarıp akışın düzelip düzelmediğini sınayın, çünkü bazı paragraflarda zaman kayması da bir örnek de akışın doğal bir parçası olabilir.

Nasıl çalışmalısınız?

Bu soru tipini çalışmanın en iyi yolu, okuduğunuz her akademik paragrafın odağını tek cümleyle yazmaktır. Bunu düzenli yaptığınızda, odaktan kayan cümleler gözünüze kendiliğinden çarpmaya başlar. Gönderim sözcüklerinin neyi gösterdiğini işaretlemek de paragraf tamamlama sorularıyla ortak bir beceridir; iki tipi birlikte çalışmak zaman kazandırır.

Sınavın sonunda yorgunluğa karşı dayanıklılık da önemlidir. Tam süreli deneme sınavlarında bu beş soruyu en sona bırakmak yerine zaman zaman ilk sırada çözerek hangi koşulda daha isabetli olduğunuzu ölçün. Akademik metinleri rahat okumak için gereken kelime bilgisini VocaFlare'in seviyelere ayrılmış kelime listeleriyle destekleyebilirsiniz.

Kendi alıştırmanızı da hazırlayabilirsiniz: kısa bir akademik paragrafa aynı konuda ama farklı odakta bir cümle ekleyin, birkaç gün sonra paragrafı yeniden okuyup eklediğiniz cümleyi ne kadar hızlı fark ettiğinize bakın. Bu, fazladan cümlenin nasıl kurulduğunu içeriden görmenizi sağlar.

Sık sorulan sorular